Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

ΗΛΕΚΤΡΟΜΥΟΓΡΑΦΗΜΑ ΚΑΙ ΒΛΑΒΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΩΝ ΝΕΥΡΩΝ

Οι βλάβες των περιφερικών νεύρων έχουν ποικίλα αίτια, όπως το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε εξωτερική πίεση του νεύρου δηλαδή σε κάποιο γάγγλιο μπορεί να μην υπάρχει εξωτερική πίεση και απλά ο καρπιαίος σωλήνας να είναι κατασκευαστικά πιο στενός ή μπορεί η βλάβη του μέσου νεύρου να παριστάνει την κορυφή του παγόβουνου στα πλαίσια μιας πολυνευροπάθειας.

Ειδικότερα, ο παθοφυσιολογικός μηχανισμός που μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργεία των περιφερικών νεύρων είναι:

1.Πίεση του νεύρου (νευραπραξία/αξονότμηση). Ο ασθενής θα παραμείνει ασυμπτωματικός όσο οι νευρικές ώσεις δεν υφίστανται καθυστέρηση στο σημείο της πίεσης. Όταν όμως αναπτυχθεί ισχαιμία ή απομυελίνωση του νεύρου θα εμφανισθεί μείωση της νευρικής αγωγιμότητος μέχρι και πλήρης κατάργηση αυτής, με αποτέλεσμα την προοδευτική επιδείνωση της κλινικής εικόνας.

2.Διατομή (νευρότμηση): εμφανίζεται σε καταστάσεις τραυματισμού και δίχως χειρουργική επέμβαση, η αποκατάσταση του νεύρου είναι αδύνατη.

3.Ισχαιμία- έμφρακτο νεύρου: συμβαίνει σε ύπαρξη αγγειίτιδας ή αθηροσκληρωτικής νόσου. Συνήθως προκαλείται αξονική βλάβη του νεύρου και είθισται, τα νεύρα που προσβάλλονται να βρίσκονται στα ευπίεστα σημεία, όπως για παράδειγμα στο άνω άκρο, το μέσο νεύρο στον καρπό και το ωλένιο νεύρο στον αγκώνα.

4.Μετακτινική βλάβη: σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπείες, συνήθως εμπλέκεται το βραχιόνιο ή το οσφυοιερό πλέγμα και το αποτέλεσμα είναι μια παροδική νευροπάθεια. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου μεσολαβεί λανθάνων χρόνος αρκετών ετών πριν την εμφάνιση της νευροπάθειας. Όταν εμφανισθεί, η πρόγνωση δεν είναι ιδιαίτερα καλή. Το κυριότερο διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα είναι η διάγνωση της μετακτινικής νευροπάθειας από την υποτροπή της νεοπλασίας.

5.Φλεγμονή: όπως ο ιός του απλού έρπητα του Epstein Barr καθώς και του έρπητα ζωστήρα. Αρκετές φορές παρατηρείται αυτοπεριοριζόμενη φλεγμονή των νεύρων ιδιοπαθούς αιτιολογίας.

6.Εκφύλιση: δεν εμπλέκονται άμεσα τα περιφερικά νεύρα αλλά η τοπική εκφύλιση των νευρώνων στα πρόσθια κέρατα του νωτιαίου μυελού. Συνήθως παρατηρείται στην μονομελική αμυατροφία (νόσος Hirayama) που ενίοτε μπορεί να παριστά την πρώτη εκδήλωση της νόσου του κινητικού νευρώνα.

7.Μεταβολικά νοσήματα: όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και ο υποθυροειδισμός έμμεσα προκαλούν πιεστικές νευροπάθειες, όπως σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.

Όταν υπάρχει υποψία βλάβης περιφερικού νεύρου, είναι αναγκαία η διενέργεια Ηλεκτροφυσιολογικού ελέγχου με την διενέργεια Ηλεκτρονευρογραφήματος και Ηλεκτρομυογραφήματος.

Πιο συγκεκριμένα, ελέγχεται η αγωγιμότητα των νεύρων και με αυτόν τον τρόπο μπορεί να βρεθεί το ακριβές σημείο πίεσης-βλάβης του υπό εξέτασιν νεύρου.

Στην συνέχεια, διενεργείται εξέταση με βελονοειδές ηλεκτρόδιο όπου ανιχνεύεται η ύπαρξη ενεργούς ή χρόνιας απονεύρωσης στους μύες που νευρώνονται από το νεύρο που μας ενδιαφέρει. Το σημείο αυτό είναι σημαντικό διότι σε περίπτωση βλάβης με στοιχεία ενεργού απονεύρωσης, σχεδόν είναι βεβαία η χειρουργική αντιμετώπιση της βλάβης.

Επίσης η εξέταση ολοκληρώνεται με την εξέταση και των άλλων νεύρων προς αποκλεισμό πολυνευροπάθειας. Σε περίπτωση δε ύπαρξης πολυνευροπάθειας είναι αναγκαία η διενέργεια περαιτέρω εξετάσεων (συνήθως βιοχημικών, ανοσολογικών) προς διευκρίνιση της αιτίας της πολυνευροπάθειας.

Για περισσότερες πληροφορίες http://www.pppp.gr/


Δρ Παπαποστόλου Γρ. Απόστολος

Νευρολόγος

Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

Βελονισμός και Κεφαλαλγία Τάσεως

Βελονισμός και Κεφαλαλγία Τάσεως
Η επεισοδιακή και η χρόνια κεφαλαλγία τάσεως είναι το πιο σύνηθες αίτιο κεφαλαλγίας.
Είναι γνωστό, ότι οι δομές του εγκεφάλου που προκαλούν άλγος είναι η σκληρά μήνιγγα και τα ενδοκράνια αγγεία, οι υπόλοιπες ανατομικές δομές ΔΕΝ προκαλούν πόνο.
Για παράδειγμα, στην ημικρανία ο πόνος προκαλείται από αγγειοδιαστολή των ενδοκράνιων αγγείων, γι’ αυτό τα αντι-ημικρανικά φάρμακα (τριπτάνες) που χρησιμοποιούνται στην οξεία φάση έχουν αγγειοσυσπαστική δράση με σκοπό την αναστολή της αγγειοδιαστολής και κατ’ επέκταση του πόνου.
 Έχοντας υπόψιν τα παραπάνω, η παθογένεση της χρόνιας κεφαλαλγίας τάσεως φαίνεται να είναι εξωκράνια και όχι ενδοκράνια. Για παράδειγμα, σε καταστάσεις άγχους δημιουργούνται ευαίσθητα σημεία στους περικράνιους μύες καθώς και στους μύες του αυχένα και της ωμικής ζώνης με ως αποτέλεσμα το υποκειμενικό  < σφίξιμο >  στον αυχένα και πέριξ της κεφαλής. Αν το εκλυτικό αίτιο συνεχίζεται, τότε, συχνά αναφέρεται ένα καθημερινό βάρος κεφαλής και αυχενικής μοίρας όπου αυτό συχνά οδηγεί σε κατάχρηση αναλγητικών ουσιών.
Το 2009 έγινε μια μελέτη ανασκόπησης (Linde et al 2009) όπου έγινε ανάλυση των αποτελεσμάτων 22 άλλων μελετών με κοινό παρονομαστή την εφαρμογή του βελονισμού στην αντιμετώπιση της χρόνιας κεφαλαλγίας σε παραπάνω από 2000 άτομα. Ο ερευνητής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο βελονισμός θα πρέπει να υπάρχει ως θεραπευτική επιλογή στην κεφαλαλγία τάσεως, ιδιαίτερα δε, σε ασθενείς όπου η φαρμακευτική αγωγή δημιουργεί παρενέργειες. Τα παραπάνω, επιβεβαιώνονται σε πρόσφατη μελέτη του ίδιου ερευνητή όπου δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο 2016 και είναι συνέχεια της μελέτης του 2009, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο βελονισμός είναι αποτελεσματικός στην θεραπεία της επεισοδιακής καθώς και της χρόνιας κεφαλαλγίας τάσεως.
Τα πρωτόκολλα βελονισμού που χρησιμοποιούνται συνήθως εξατομικεύονται ανά ασθενή πχ:  εάν το άλγος είναι μόνο στους περικράνιους μύες ή και στους αυχενικούς μύες. Επίσης, εκτός από τα τοπικά σημεία βελονισμού (δηλαδη σημεία ανατομικά κοντά στην περιοχή του αναφερόμενου άλγους) αρκετά συχνά χρησιμοποιούνται και μακρινά σημεία βελονισμού (ανατομικά άσχετα με την περιοχή του πόνου) διότι έχει παρατηρηθεί ότι σε ερεθισμό αυτών των σημείων αυξάνουν οι ενδορφίνες του οργανισμού μας οι οποίες ως γνωστόν έχουν παυσίπονη δράση.
Για περισσότερες πληροφορίες http://www.pppp.gr/
Δρ. Παπαποστόλου Γρ. Απόστολος

Νευρολόγος

Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2016

BOTOX & ΗΜΙΚΡΑΝΙΑ

Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι έστω και μια φορά στην ζωή τους έχουν ή θα έχουν υποστεί την εμπειρία του έντονου πονοκέφαλου. Όμως όταν κάποιοι πονοκέφαλοι είναι χειρότεροι από κάποιους άλλους, τότε μάλλον πρόκειται για ημικρανίες. 
Οι ημικρανίες μπορεί να είναι περιστασιακές και να ανταποκρίνονται εύκολα ή δύσκολα στην κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί όμως να είναι πιο συχνές, σχεδόν καθημερινές με διαφορετική ανταπόκριση στον κάθε ασθενή.

Υπάρχουν ασθενείς με χρόνια ημικρανία (συχνότητα >15 κρίσεις/μήνα για 3 μήνες) όπου αναγκάζονται να λαμβάνουν αρκετά συχνά αναλγητικά φάρμακα προς καταπολέμηση του άλγους ακόμη και όταν ήδη λαμβάνουν καθημερινή αντιημικρανιακή προφυλακτική αγωγή.







Αρκετές φορές μάλιστα σε πολλούς ασθενείς μεταμορφώνεται η χρόνια ημικρανία σε μια άλλη νοσολογική οντότητα, την «κεφαλαλγία λόγω κατάχρησης αναλγητικών ουσιών», η οποία διατηρείται επί μακρόθεν λόγω του φαύλου κύκλου άλγους-λήψης αναλγητικών φαρμάκων.
Οι ασθενείς με χρόνια ημικρανία μπορούν να βοηθηθούν σήμερα με μια διαφορετικού τύπου θεραπευτική αντιμετώπιση, την τοπική έγχυση σε ειδικά σημεία της κεφαλής αλλαντικής τοξίνης (BOTOX). Μελέτες έχουν δείξει ότι η χορήγηση του φαρμάκου αυτού ανά διαστήματα 12 εβδομάδων βοηθά σημαντικά στην μείωση των κρίσεων ημικρανίας και κατ’ επέκταση την από του στόματος κατάχρηση αναλγητικών – αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.

Η χορήγηση ΒΟΤΟΧ για την αντιμετώπιση της χρόνιας ημικρανίας αξίζει να χρησιμοποιηθεί όταν υπάρχει πτωχή ανταπόκριση στην από του στόματος φαρμακευτική αγωγή. Επιπροσθέτως, πέραν από την αναλγητική δράση απεμπλέκει τον ασθενή από την σχεδόν καθημερινή λήψη φαρμακευτικών δισκίων. 

Για περισσότερες πληροφορίες στο http://www.pppp.gr/

Δρ. Απόστολος Παπαποστόλου 
Νευρολόγος